اولین گزارش وقوع Boeremia exigua روی گوجه فرنگی در ایران

نوع مقاله: مقاله کامل پژوهشی

نویسنده

نویسنده

چکیده

طی زمستان 1391 روی میوه های گوجه فرنگی در بازارهای شهرستان زنجان، علائم پوسیدگی سیاه رنگ و زخم‌های چوب‌پنبه‌ای مشاهده شد. پس از کشت بافت‌های آلوده در محیط کشت سیب‌زمینی- دکستروز- آگار (PDA)، قارچی پیکنیدیوم ‌دار جدا گردید و این جدایه به عنوان گونه ای از جنس Phoma شناسایی شد. شناسایی گونه بر اساس ویژگی‌های کلیدی جدایه قارچی در محیط کشت‌های جو- آگار (OA) و مالت- آگار(MEA) انجام گردید (Boerema et al., 2004). مشخصات مورفولوژیکی و میکروسکوپی قارچ در سه محیط کشت‌ در دمای ˚C 24 و تاریکی بدین شرح بود: در محیط کشت PDA پرگنه قارچ طی روزهای اول بی رنگ بوده به‌تدریج رنگ آن به خاکستری مایل به زیتونی تا سبز زیتونی مبدل شد. پیکنیدیوم‌ها به فراوانی داخل محیط کشت تشکیل شدند. تراوش‌های کرم رنگ پیکنیدیوسپورها بر سطح پرگنه قابل رویت بودند. سرعت رشد قارچ زیاد بوده و پس از گذشت یک هفته، قطر پرگنه به هشت سانتی‌متر رسید. در محیط کشت‌های OA  و MEA  هم سرعت رشد قارچ نسبتا زیاد بود و پس از گذشت یک هفته قطر پرگنه در آنها به هفت سانتی‌متر رسید. در محیط کشت OA تعداد زیادی یاخته‌ متورم ریسه‌ای که در محل بند دارای فشردگی بودند، تشکیل شدند. استفاده از یک قطره محلول فوق اشباع سود سوزآور (NaOH, pH > 12) در حاشیه در حال رشد کشت چهار روزه قارچ در این محیط کشت، موجب بروز واکنش E+ و ظهور رنگ سبز مایل به آبی طی ده دقیقه گردیدکه پس از گذشت حدود یک ساعت، رنگ قرمز جایگزین آن شد. پیکنیدیوم‌ها کروی تا نیمه کروی یا نامنظم دارای سطحی صاف، انفرادی یا مجتمع تشکیل شدند و دارای یک یا دو دهانه (استیول) بودند. توده‌ کنیدیومی کرم رنگ بوده، پیکنیدیوسپورها بیضوی، دوکی یا سوسیسی شکل، یک یا دو یاخته ای، به ندرت سه یاخته‌ای بودند. پیکنیدیوسپور‌های تک، دو‌ و سه‌یاخته‌ای به ترتیب دارای طول و عرض 4-5/7× 2-5/2 ، 5/7-8/8×5/2-3 و5/12-5/13× 4- 5 میکرومتر بودند (شکل 1). ویژگی‌های ریخت‌شناسی جدایه مورد مطالعه منطبق بر خصوصیات ذکر شده برای Boeremia exigua(Desm.) Aveskamp, Gruyter & Verkley var. exigua (Syn. Phoma exigua var. exigua)بود (Boerema et al. 2004). بخشی از منطقه ژن ریبوزومی شامل ناحیه ITS1+5.8S+1TS2مربوط‌به جدایه مورد مطالعه، با استفاده از جفت آغازگرهای ITS1 و ITS4 تکثیر و توالی یابی شد و با توالی‌های موجود در NCBI مقایسه گردید. توالی ژن ریبوزومی Phoma exigua isolate EF-11  (شماره توالی ثبت شده در بانک ژنی: gb|GU395499.1|)، با تشابه 99 درصد، دارای بیشترین تشابه با توالی مورد مطالعه بود. آزمون بیماری‌زایی روی میوه سترون شده گوجـه فرنـگی، با ایجـاد خراشـی بـه عـمـق یـک مـیلی‌متـر و طـول دو میـلی‌متـر روی میـوه و قـرار دادن دیسـک مـیسـلیومی جـوان ‌روی زخـم انجام‌گرفت. دما و رطوبت       شکل 1. پیکنیدیوم و توده اسپوری  Boeremia exigua در محیط کشت  PDA(Aو B)، یاخته‌های متورم ریسه‌ای در محیط کشت OA (C)، پیکنیدیوسپورهای به‌دست آمده از کشت قارچ در MEA، مقیاس: 5 میکرومتر (D). Fig. 1. Pycnidium and spore mass of Boeremia exigua on PDA (A and B); hyphal swollen cells on OA (C); pycnidiospores obtained from the culture on MEA, Scale bar = 5µm (D).     نسبی آزمون، به‌ترتیب 25 درجه ‌سلسیوس و 60 الی 70 درصد بود. پنج روز پس از مایه‌زنی علائم پوسیدگی، میسلیوم بی‌رنگ و پیکنیدیوم‌ها در بخش مایه‌زنی شده میوه‌ها ظاهر شدند. چندگونه از جنس (Boeremia (Phomaاز گوجه‌فرنگی در جهان گزارش شده‌اند که در این میان B. lycopersici و B. destructiva دارای اهمیت بیشتری هستند، B. lycopersici موجب پوسیدگی میوه و ساقه گوجه‌فرنگی می‌شود در‌حـالی‌که B. destructiva عامل پوسیدگی میوه و یا سوختگی شاخ و برگ گوجه‌فرنگی است (Boerema et al. 2004). گونه B. exigua نیز به عنوان یکی از عوامل لکه برگی و پوسیدگی میوه گوجه فرنگی گزارش شده، اما در مقایسه با B. lycopersiciو B. destructiva ، تعداد گزارش‌های شیوع این گونه روی میوه گوجه‌فرنگی، کمتر است (Snowdon, 1991). B. exigua، واریته‌های مختلفی دارد که برخی واریته‌ها بیمارگر‌های مهم و اختصاصی گیاهان هستند. B. exigua var. exigua به عنوان قارچی خاکزی، اغلب ساپروفیت و یا انگل ضعیف گیاهان با دامنه میزبانی وسیع شناخته می‌شود (Boerema et al. 2004). این اولین گزارش از وقوعاین قارچ روی گوجه فرنگی در ایران است. مرکز کشت میوه‌های آلوده در این تحقیق، شهرستان بوشهر در جنوب ایران بوده است.              

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

FIRST REPORT OF Boeremia exigua ON TOMATO IN IRAN

نویسنده [English]

  • R. HEMMATI
چکیده [English]

During January 2013, black rot symptoms and corky lesions were observed on tomato fruits in Zanjan fruit markets. After culturing of infected tissues on PDA, a pycnidial fungus was isolated and the isolate was identified as a member of the genus Phoma. Species identification was performed based on key characters of fungal isolate on oatmeal agar (OA) and malt extract agar (MEA) (Boerema et al., 2004).  Morphological and microscopic features of the fungus in 24 ˚C and darkness on PDA were as follows: the colony was first colorless but later turning to olivaceous grey to greenish olivaceous. Pycnidia formed abundantly in the medium and creamy exudates of pycnidiospores were observable on colony. Growth rate was fast and after a week, colony diameter reached to 8 cm. Colony on OA and MEA grew rapidly attaining a diameter of 7 cm within a week. Abundant hyphal swollen cells constricted at the septa formed on OA. Application of a drop of concentrated NaOH (pH > 12.5) near the growing margin of four day old colony resulted within about 10 minutes in E+ reaction and appearance of a blue-green spot or ring, which changed to red after about 1 hour. Pycnidia were globose to subglobose or irregular, glabrous, solitary or confluent, with 1(–2) ostiole(s). Conidial matrix creamy, pycnidiospores ellipsoidal, oblong, or allantoid, aseptate (4 – 7.5 × 2-2.5 µm) or 1-septate (7.5 – 9 × 2.5 – 3 µm), seldom 2-septate conidia (12.5 – 13.5 × 4 – 5) (Figure 1, see Farsi text). Morphological features of the studied isolate, was consistent with Boeremia exigua (Desm.) Aveskamp, Gruyter & Verkley var. exigua (Syn. Phoma exigua var. exigua) (Boerema et al.,2004). A part of ribosomal gene region of the studied isolate consisting of ITS1+5.8S+ ITS2 was amplified and sequenced using primer pair ITS1 and ITS4 and compared with sequences from NCBI. Ribosomal gene sequence of Phoma exigua isolate EF-11 (Gen Bank Accession Number: gb|GU395499.1| ), had the most similarity with the studied sequence (sequence identity: 99 %). Pathogenicity test on surface- sterilized tomato fruit was carried out by making a wound of 1 mm depth and 2 mm length on fruit and putting a mycelial disk on the lesion. The temperature and relative humidity of the experiment were 25 ˚C and 60 to 70 percent, respectively. Five days after inoculation, rot symptoms, colorless mycelium and pycnidia appeared on inoculated part of fruits. Several species of Boeremiahave been reported from tomato in the world, among which B. lycopersici and B. destructiva are more important. B. lycopersici causestomato fruit and stem rot whereas B. destructiva is the causal agent of fruit rot and leaf and stem blight on tomato (Boerema et al., 2004). B. exigua is one of the causal agents of leaf spot and fruit rot on tomato, however there are fewer reports of its occurrence in comparison to B. lycopersici and B. destructiva (Snowdon 1991). B. exigua has several varieties. Some varieties are important host specific parasites. B. exigua var. exigua is known as a soil fungus mostly saprophyte or weak parasite of a wide range of plants (Boerema et al. 2004). This is the first report of the occurrence of this fungus on tomato in Iran. Cultivation site of the infected fruits in this study has been Boushehr province, southern Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • -