بیماری‏زایی جمعیت‏های مختلف نماتد سیستی چغندرقند (Heterodera schachtii) روی ژنوتیپ‏های چغندرقند

نوع مقاله: مقاله کامل پژوهشی

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران.

2 دانشیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندر قند ، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

چکیده

این تحقیق با هدف مقایسه بیماری‏زایی و برخی ویژگی‏های زیست‏شناختی و ریخت‏سنجی ماده‏های چهار جمعیت‏ نماتد سیستی Heterodera schachtii، جمع‏آوری شده از مزارع چغندرقند استان‏های اصفهان، شیراز، آذربایجان غربی و خراسان و واکنش ژنوتیپ‏های چغندرقند در برابر آن‏ها انجام شد. واکنش 12 ژنوتیپ چغندرقند در گلخانه و بر اساس تعداد ماده بالغ تشکیل شده بر روی ریشه‏ها ‏بررسی شد. همچنین در هر جمعیت اندازه ماده‏های تشکیل شده روی هر ژنوتیپ اندازه‏گیری و میزان تفریخ تخم و خروج لارو از سیست در جمعیت‏ها ‏نیز در شرایط آزمایشگاهی مقایسه گردید. تجزیه خوشه‏ای ‏ژنوتیپ‏ها ‏بر اساس تعداد و اندازه ماده‏های تشکیل شده روی گیاهان نشان داد که ارقام Toucan، Cactus، Fernando، Sanetta و رقم مقاوم Pauletta در یک خوشه و ژنوتیپ‏های 035، 7112*SB36*SB30، 031، 034، 7112*SB36*SB28 و رقم حساس 7112*SB36*SB29 نیز در یک خوشه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در ژنوتیپ‏های مقاوم علاوه بر کاهش تعداد ماده‏های تشکیل شده روی ریشه، اندازه آن‏ها ‏نیز کوچک‏تر بود. نتایج مقایسه جمعیت‏ها ‏نشان داد که جمعیت آذربایجان غربی از نظر بیماری‏زایی تفاوت معنی‏دار‏ی با جمعیت‏ اصفهان داشته و ماده‏های کمتر و کوچک‏تر روی گیاهان آلوده به این جمعیت تشکیل داد. بیشترین تفریخ تخم و خروج لارو از سیست در جمعیت مشهد صورت گرفت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Pathogenicity of different populations of the sugar beet cyst nematode (Heterodera schachtii) on sugar beet genotypes

نویسندگان [English]

  • M. Esmaeli 1
  • B. Mahmoudi 2
  • R. Heydari 1
چکیده [English]

The aim of this research was to compare the pathogenicity andsome biological and morphological characters of four populations of the sugar beet cyst nematode Heterodera schachtii, collected from infested farms of Isfahan, Shiraz, West Azerbaijan and Khorasan provinces. The responses of 12 sugar beet genotypes were evaluated in greenhouse based on the female number on the roots. Moreover, the sizes of females of the nematode populations on each genotype were determined, and egg hatching and emergence of the second stage juveniles (J2s) from the cysts were compared. The cluster analysis of genotypes based on the number and size of the females on the plants showed that the genotypes Toucan, Cactus, Fernando, Sanetta cultivars were clustered with the resistant cultivar Pauletta in one group, and the genotypes035,7112*SB36*SB30, 031, 034 and 7112*SB36*SB28 were clustered with the susceptible control (7112*SB36*SB29) in another group. Fewer and smaller females were produced on the resistant genotypes. Nematode population of West Azerbaijan showed a noticeable difference in pathogenicity with Isfahan population and produced fewer and smaller females. Mashhad population had the highest rate of egg hatching and juvenile emergence from cysts compared to the other populations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sugar beet genotype
  • Heterodera schachtii
  • pathogenicity
  • resistance
  • susceptible