دامنه‌ی میزبانی جمعیت‌های مختلف زنگ برگی گندم در ایران

نوع مقاله: مقاله کامل پژوهشی

نویسندگان

چکیده

برای بررسی دامنه­­ی میزبانی جمعیت­های مختلف زنگ برگی گندم، Puccinia recondita sensu lato ، پنجاه جدایه­ی قارچ عامل بیماری از میزبان­های مختلف خانواده­ی گندمیان (Poaceae) از استان­های مختلف ایران شامل: از استان­های اردبیل، آذربایجان غربی، ایلام، خراسان رضوی، خوزستان، فارس، کردستان، کرمان، گلستان و مازندران از سال 1389 تا 1396 جمع­آوری شد. بیماری­زایی جدایه­ها بر روی هفت میزبان، گندم نان ( Triticum aestivum L.، رقم بولانی)، گندم دوروم (Triticum durum Desf.، رقم­های کرخه و یاواروس)، جو ( Hordeum vulgare L.، رقم افضل)، چاودار (Secale montanum Guss.) ، یولاف ( Avena sativa L.) و تریتیکاله (Triticosecale Wittm. Ex A. Camus) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تمام جدایه­ها روی گندم نان (رقم بولانی) و تریتیکاله از شدت بیماری­زایی بالایی برخوردار بودند. جدایه­های گندم نان دارای واکنش ناپرآزاری در مقابل سایر میزبان­ها به جز تریتیکاله بودند که به صورت واکنش فوق­حساسیت و یا بروز تک جوش­های کوچک و پراکنده مشاهده شد. جدایه­های تریتیکاله فقط روی تریتیکاله و گندم نان بیماری­زایی داشتند. جدایه­های گندم دوروم نسبت به گندم نان، تریتیکاله و ارقام مختلف دوروم، پرآزار و نسبت به جو و چاودار ناپرآزار بودند. جدایه­های زنگ برگی یولاف نسبت به جو، چاودار و ارقام مختلف گندم دوروم واکنش ناپرآزاری را نشان دادند. جدایه­های زنگ برگی جو نیز روی میزبان­های گندم نان، تریتیکاله و جو پرآزار و در مقابل روی میزبان­های گندم دوروم و چاودار ناپرآزار بودند. جدایه­های جو وحشی نیز در مقابل گندم نان، گندم دوروم و تریتیکاله، پرآزار و در برابر سایر میزبان­ها ناپرآزار بودند. یولاف به استثنای جدایه­های خود، میزبان هیچ­کدام از جدایه­های دیگر زنگ قهوه­ای نبود. یافته­ها نشانگر این است که جمعیت­های زنگ برگی در نبود میزبان گندم، می­توانند روی سایر اعضای خانواده­ی گندمیان بقا پیدا کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Host range of various leaf rust populations in Iran

نویسندگان [English]

  • Z. Nemati
  • R. Mostowfizadeh Ghalamfarsa
  • A. Dadkhodaie
  • R. Mehrabi
  • B. J. Steffenson
چکیده [English]

In order to investigate the host range of various populations of causal agent of wheat leaf rust, Puccinia. recondita sensu lato, during 2010-2016, fifty isolates of the pathogen were collected from different hosts of Poaceae in various parts of Iran including: Ardabil, Fars, Golestan, Ilam, Kerman, Khuzestan, Khorasan Razavi, Kurdistan, Mazandaran and West Azerbaijan. Pathogenicity of all isolates on seven hosts, including bread wheat (Triticum aestivum L., cv. Boolani), durum wheat (Triticum durum Desf., cv. Karkhe & cv. Yavaroos), barley (Hordeum vulgare L., cv. Afzal), oat (Avena sativa L.), rye (Secale montanum Guss.) and triticale (Triticosecale Wittm. Ex A. Camus) was examined. Results indicated that all isolates had high disease severity on bread wheat (cv. Boolani) and triticale. Bread wheat isolates were avirulent on all hosts except for triticale, which showed a hypersensitive reaction or small, dispersed pustules. Triticale isolates were only pathogenic on triticale and bread wheat. Durum wheat isolates were virulent on bread wheat, durum wheat, and triticale, and were avirulent on barley and rye plants. Oat isolates showed an avirulence response on barley, rye and various genotypes of durum wheat and rye. Barley isolates were also pathogenic on bread wheat, triticale and barley and avirulent on durum wheat and rye. Although wild barley isolates were virulent on bread wheat, durum wheat, and triticale, they were avirulent on other hosts. Oat is a non-host for all leaf rust isolates, except for its own isolates. The findings indicate that in the absence of wheat, leaf rust populations are able to survive on other members of the Poaceae family.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Poaceae
  • Leaf rust
  • Host range
  • pathogenicity