بررسی واکنش هفت اکوتیپ‏ یونجه (Medicago sativa L.) نسبت به نماتد ساقه و پیاز (Ditylenchus dipsaci)

نوع مقاله: مقاله کامل پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

2 گروه زراعت و اصلاح نبانات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‏ سینا، همدان

3 دانشگاه بوعلی سینا، گروه گیاه پزشکی

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

چکیده

نماتدهای انگل گیاهی باعث کاهش معنی‌دار تولید محصولات کشاورزی می‌شوند. نماتد ساقه و پیاز (Ditylenchus dipsaci) یکی از بیمارگرهای مهم تعدادی از گیاهان زینتی و زراعی از جمله یونجه محسوب می‏شود. در این مطالعه واکنش هفت اکوتیپ یونجه نسبت به این نماتد در شرایط گلخانه بررسی گردید. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی و با سه تکرار انجام گرفت. نتایج نشان داد که اکوتیپ‌های مایه‏زنی‌شده با نماتد از نظر کلیه صفات رشدی به‏جز طول ریشه‏، در مقایسه با تیمار شاهد دارای تفاوت معنی‌داری (p <0.05) بودند. نماتد توانایی تولیدمثل در همه‌ی اکوتیپ‌های یونجه مورد مطالعه را داشت، اما میزان تکثیر در آن‏ها متفاوت بود. بیشترین میزان تکثیر نماتد در اکوتیپ نیشابوری با نرخ تولیدمثل 14/7 و کمترین آن در اکوتیپ‏های فیض و همدانی با فاکتورهای تولیدمثل، به‏ترتیب 24/1 و با 85/1 مشاهده گردید. نماتد بیشتر در ساقه، فراریشه و جوانه‌ها مشاهده شد. نتایج فاکتورهای رشدی اکوتیپ‏های مورد بررسی و فاکتور تولیدمثل نماتد نشان ‏داد که هیچ‌یک از اکوتیپ‏های مورد بررسی نسبت به نماتد ساقه مقاوم یا متحمل نبودند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of alfalfa ecotypes reactions (Medicago sativa L.) to the stem and bulb nematode (Ditylenchus dipsaci)

نویسندگان [English]

  • Farzad Moradi 1
  • Hojat Mazaheri-Laghab 2
  • Leila Kashi 3
  • Sayyed Saeed Moosavi 4
1 Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan
2 Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan
3 Department of Plant Protection, Bu-Ali Sina University, Hamedan
4 Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan
چکیده [English]

Plant-parasitic nematodes significantly reduce crop production. The stem and bulb nematode (Ditylenchus dipsaci) is one of the important pathogen of several ornamental and field crops including alfalfa. In this study, the reactions of seven alfalfa ecotypes to the nematode were investigated under greenhouse conditions. The experiment was conducted based on completely randomized design with three replicates. The results showed significant differences (p < 0.05) among inoculated ecotypes with the nematode in all morphological traits (except of root length) compared to the control. The nematode reproduced in all studied alfalfa ecotypes, but the rate of reproduction was different. The highest reproduction factor (RF) was observed on the ecotype Neishabouri (RF = 7.14) and the lowest on Feiz and Hamedani with reproduction factors of 1.24 and 1.85, respectively. The highest number of the nematode was observed in stems, rhizosphere and buds. The results showed that none of these ecotypes were resistant or tolerant to the stem and bulb nematode.

کلیدواژه‌ها [English]

  • reproduction factor
  • Morphological characters
  • susceptibility
  • host