اولین گزارش زنگ روی برگ های کاج اِلدار Pinus eldarica

نوع مقاله: گزارش کوتاه

نویسندگان

1 عضو هیات علمی / موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور

2 مربی بیماری‌شناسی گیاهی، گروه گیاه‌پزشکی موسسه آموزش عالی غیردولتی-غیرانتفاعی بهاران، گرگان

3 دانشجوی دکتری بیماری‌شناسی گیاهی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده

بررسی جنگل های دست کاشت کاج اِلدار Pinus eldarica Medw. (Pinaceae) در منطقه هزار پیچ گرگان (استان گلستان) در فروردین سال 1391 حاکی از آلودگی برگ های کاج الدار به قارچ مولد زنگ بود. بررسی نمونه ها مشخص نمود که عامل بیماری زنگ به گونه ای از جنس Coleosporium از تیره Coleosporiaceae تعلق داشت. گفتنی است فقط اعضا جنس Coleosporium قادر به ایجاد آلودگی و تولید مرحله اسیومی روی برگ های جنس Pinus در منطقه اروپا-آسیا می باشند. سایر جنس های زنگ گزارش شده روی کاج یعنی گونه های Melampsora و Cronartium سرشاخه ها، شاخه ها و حتی تنه کاج را آلوده می نمایند. طی بررسی های میکروسکوپی ویژگی های زیر روی نمونه های آلوده مشاهده گردید: اسپرموگونیوم ها روی هر دو سطح برگ و زیراپیدرمی بودند. اسیوم ها، شکوفا به شکل جوش های برآمده سفید رنگ از نوع Peridermium غالبا در سطح زیرین و بعضا روی سطح فوقانی برگ، دارای پریدیوم مشخص توسعه یافته زبانه ای شکل و آماس کرده بودند. اسیوم ها به طول 3-5/1 میلیمتر، پهنای غالبا 5/0 میلیمتر و ارتفاع تا 2/1 میلیمتر اندازه گیری شدند. اسیوسپورها به صورت زنجیری در اسیوم ها تشکیل شده بودند. اسیوسپورها بیضوی، بیضوی کشیده یا کم و بیش کروی، دارای دیواره پوشیده از زگیل های میله مانند (rod-like verrucae)، ضخامت دیواره با احتساب زگیل ها 4-5/2 میکرومتر و ارتفاع زگیل ها تا 5/2 میکرومتر اندازه گیری شدند. بعضا تعدادی از زگیل ها در سطح اسپور به هم پیوسته و حالت شبه-مشبک روی دیواره اسپور مشاهده گردید. همچنین در برخی اسپورها کاهش ارتفاع زگیل ها به یک سمت اسپور قابل مشاهد بود

عنوان مقاله [English]

First report of Pine needle rust on Eldar pine (Pinus eldarica)

نویسندگان [English]

  • Mehrdad Abbasi 1
  • B. Aghapour 2
  • P. Sharifi Nezam Abad 3
1 associate prof. / Iranina Research Institute of plant Protection
چکیده [English]

Eldar pine (Pinus eldarica Medw., Pinaceae) is among the most popular and commonly planted ornamental trees in Northern and Central Iran. Rust infected specimens of Eldar pine were collected from pine cultivated forest at Hezaar-Pich, Gorgan, Golestan province, in April 2012 and submitted to the Botany Department of Iranian Research Institute of Plant Protection, Tehran for diagnosis. The specimens showed heavy rust diseases symptoms including aecia on needles of Eldar pine. A description of the causal agent follows: Spermogonia subepidermal, on both sides of infected leaves. Aecia mostly hypophyllous, develop as conspicuous white columnar pustules on pine needles, peridermioid, with strongly developed bullate or tongue-shaped peridium, 1.5-3 x 0.5 mm and up to 1.2 mm high. Aeciospores catenulate, 25-40 x 17.5-26.5 µm, ellipsoid, oblong ellipsoid or more or less globoid, spore wall covered by rod-like verrucae (verrucose), wall including verrucae 2.5-4 µm thick, discrete rods up to 2.5 µm high, occasionally reduced on one side of spores or united in irregular or pseudoreticulate patterns (Fig. 1). Based on infection pattern and above mentioned morphological features of aecia and aeciospores, the rust fungus was identified as Coleosporium tussilaginis (Pers.) Lev. (Majewski 1977). The voucher specimen, 17001F, was deposited in IRAN, Iranian Research Institute of Plant Protection, Tehran. This is the first report of C. tussilaginis on a member of Pinaceae in Iran. Moreover, Pinus eldarica, is reported as a new host for the rust. Coleosporium tussilaginis is a heteromacrocyclic rust with telial stage on members of Asteraceae family including species of the genera Tussilago, Senecio, Petasites and Sonchus (Braun 1981).